LIBER CONFORTATORIUS
PROLOGUE

British Library Sloane MS 3103 f.1r-f.114v
http://www.bl.uk/manuscripts/FullDisplay.aspx?ref=Sloane_MS_3103

_[f.1r]  Primus agit questus
et consolamina thomus

Bella [?] cum demonibus  [cupid***?]
mouet euincitque secundus

Tercius ignitis
pellit fastidia uotis.

Edictis sumpis,
 quartus petit astra quadrigis

Inclusae exclusus, solitariae a mundo solitarius in mundo, quem Christus et caritas nouent, unicae animae scribit.

Eua ea est Christi pupilla, deo soli relicta, solitaria in tecto, niti­corax in domicilio facta, procul a patria ueram patriam quaerens, ⁵ immo de mundi turbine ad dominum pacis refugiens, ac de doloribus mortalitatis aeternum gaudium, quod deus est, appetens.

Suscipiat earn qui suscepit Mariam, qui inexhausto sinu benignitatis omnem ad se uenientem colligit et complectitur animam. Suscipiat pupillam suam et aduenam, quoniam exaudiuit pauperes Dominus ¹⁰ et uinctos suos non despexit.

Si forte in alineas manus oberrauerit haec peregrina a epistola, incertis uentis dimissa, sed deo commendata,

_[f.1v]  precamur ut ei reddatur cui soli constat destinata, nec praeripiat quisquam non sibi parata. Archanum duorum est, Christo medio signatum, uirgineae simplicitatis ¹⁵ et candidae dilectionis praelibans officium. Absint a puro susurrio sibilantes insidiae, nequam oculus, uafer digitus, uentilator et cachinnator impurus.

Longa est fabula ; uerba insulsa et eneruia : non diligens non legat, non sibi scripta propriis relinquat. Quicquid tamen euenerit, ma-²⁰ luimus alieno supercilio infatuari quam non satis facere caritati.

Explicit prologvs

Inciplt conforta<to>rivs Liber goscelini monachi
Ab Anglia ad Evam apvd sanctvm Lavrentivm
pro Christi Nomine inclvsam
missvs Andegavis

1. O luce dilectior anima, adest tibi Goscelinus tuus inseparabili anime praesentia ; adest meliori

 _[f.2r] parte, ea qua te diligere potuit indiudua, qua nulla excludant terrarum Intersticia ; salutat te In Christo salute sempiterna.

Ecce tetigit nos manu sua, alla omnia discernens et dispensans sa¹⁰ pientia, et ad tempus separans docuit altiora consilia, ut scilicet in illa patria anhelemus et festinemus coniungi, ubi nunquam perpetuo possimus seiungi. Quo autem longius corpore remou1t, eo inseparabIliva unicam aliquando duorum animam resolidabit. Sic quondam apse Fons dilectionis discipulorum affectus corporali absentia quo acrius ¹⁵ uulnerauit, eo sublimius in spirituali cantate conflagrauit.

Vnde, quia nec potuit nec meruit unanimis tuus te accessi bus uisitare corporeis, querit nunc anxiis litteris et longis querelis. Parauit nobis banc consolationem prouida miseratio Domini, ut, locis elongati, fide et scriptis possimus repraesentari. Et quae meis debebantur sce²⁰ leribus haec separationis tormenta, alligare et refouere

 _[f.2v] nos potent intercurrens epi stola. Loquetur etiam edificatius tenax pagina quam fluxa lingua ; poterit et- tua dilectio uidere lectione quem reliquit facie, et uocem et uerba nostra suspiriosa oculis pro auribus haurire.

Ne ergo me putes abscisum a te, quotiens, in Christo nostri memor, ²⁵ dignaberis haec nostra m o n i m e n ta respicere. Estimato me tecum Wiltonie coram sancta domina nostra Eadgyda aut etiam in hac pudica serie residere, te alloqui, te exhortari, te consolari, anhelantibus uulnerosae caritatis affectibus Christum tuo infundere pectori.

Sed ecce, dum scribo, grassans dolor non potuit dissimulari ; cecidere ³⁰ manus et usus scriptc.ii ; rugitus et eiulatus inuasit me ; corrui coram altars tui Laurentii, ut sedebam in eius ecclesia remotiori. Clamabam frequens in diluuio lacrimarum quasi inter ictus et uerbera Domini Domine, miserere ; Domine, miserere. » Rapui psalmum Miserere Me Deus, et cum eiulatu intonui: et cor contritvm

 _[f.3r] et hvmilitatvm, ³⁵ atque in alio psalmo tibi competentes uersiculos : similis factvs svm pelicano solitvdinis, et : Dominvs de caelo in terram aspexit vt avdiret gemitvs compeditorvm. Magnis clamoribus infremui : Sancta Maria succurre miseris, iuua pusillanimes.

Repetens ergo interruptam interrumpente luctu loquelam, quotiens, ⁴⁰ inquam, hic dignaberis nostram deuotionem recolere, consolationem quasi praesentis, si qua pietas diligentis mouet, accipe.

Liceat me nunc in mutuum refrigerium ac memoriam perhennem nostre dilectionis recapitulare ordinem ac perpetuar confirmare caritatem.

Nec te absterreat hic liber pro epistola, qui uel maximus ⁴⁵ tanta non capiet desiderii. Ni fallor, etiam insatiabilis feruor et caritas anxia longissima colloquia tibi facient breuissima. Quasi de lectulo doloris affantem attende.

CONCLUSION of BOOK 4

[Conclusion of Book 4]

_[114r] Ad huius itaque laeticiae uisionem, o dulcis partus animae meae, summa humilitate, inextinguibili caritate, indefesso labore, incessabili prece suspira, anhela, tende, ut, iugibus fontibus Iota lacrimarum, mox ut hanc tunicam corpoream posueris felicius receptura, ei ap ⁵ parere merearis sine macula aut ruga', et hunc saluatorem tuum perpetuo uidere, modo in anima, deinde in duplici corporis et animae stola, in quem desiderant angeli prospicere', quem quanto altius uident, tanto ardentius estuant uidere, cuius sacietas nunquam parit fastidium, sed auget sempiternum desiderium, quem cernere uita, ¹⁰ salus, sacietas, gaudium, pax et finis infinitus est omnium desideriorum.

Et quia dilectio tantis me fluere coegit, et tam prolixe garrulitatis iam aliquando finem ponere conuenit, si pietatis uiscera⁴ nosti, miserere orbitatis Goscelini, quem ut animae tuae domicilium in Christo dilexisti, sed recessu totum a fundamento concussisti et a solacio prae¹⁵ sentis uitae euertisti; ac, ne

_[114v] maioris querelae nebula praetentum gaudiorum iubar inflciam, ora mihi, quaeso, placabilem in aeternum Domini clementiam, ac peccatorum ueniam, ut te, licet longius a mea indignitate remotam, laetus merear uidere in beata luce laetissimam.